مشکلات جنسی و ناباروری مردان می توانند همزمان وجود داشته باشند، اما یک بیماری واحد نیستند. اختلال نعوظ، کاهش میل جنسی یا اختلال انزال ممکن است رابطه منظم و شانس بارداری را تحت تاثیر قرار دهند، در حالی که مرد دیگری ممکن است عملکرد جنسی کاملا طبیعی داشته باشد اما به علت کاهش تعداد یا حرکت اسپرم، واریکوسل، اختلال هورمونی، انسداد مسیر اسپرم یا عوامل ژنتیکی با ناباروری مواجه باشد.

ارزیابی ناباروری مردان معمولا با شرح حال، معاینه و آزمایش مایع منی آغاز می شود. اگر نتیجه غیرطبیعی باشد یا یافته خاصی وجود داشته باشد، بررسی هورمونی، سونوگرافی، آزمایش ژنتیک یا تست های تکمیلی می توانند براساس شرایط درخواست شوند.

مشکلات جنسی و ناباروری مردان چیست؟

دو اصطلاح «اختلال جنسی مردان» و «ناباروری مردان» اغلب در گفت و گوهای روزمره با یکدیگر اشتباه گرفته می شوند.

در حالی که از نظر پزشکی تفاوت مهمی میان آنها وجود دارد.

مشکلات جنسی مردان می توانند شامل اختلالاتی مانند:

• اختلال نعوظ
• کاهش میل جنسی
• زودانزالی
• دیرانزالی
• عدم انزال
• انزال دردناک
• اختلالات مربوط به ارگاسم
• برخی مشکلات ساختاری آلت

باشند.

در مقابل، ناباروری مردانه به اختلال در توانایی باروری مرد در یک زوج اشاره دارد و ممکن است با مشکلات تولید اسپرم، کیفیت اسپرم، انتقال اسپرم، هورمون ها، ژنتیک یا بیماری های دستگاه تناسلی ارتباط داشته باشد.

بنابراین یک مرد می تواند رابطه جنسی طبیعی داشته باشد ولی مشکل باروری داشته باشد.

همچنین ممکن است مردی کیفیت اسپرم مناسبی داشته باشد اما به علت اختلال نعوظ شدید یا مشکل انزال، بارداری طبیعی دشوار شود.

ناباروری در مردان چه زمانی مطرح می شود؟

به طور معمول اگر زوج پس از 12 ماه رابطه منظم و بدون استفاده از روش جلوگیری به بارداری نرسیده باشند، ارزیابی ناباروری مطرح می شود.

نکته مهم این است که:

ارزیابی فقط نباید روی زن یا فقط روی مرد انجام شود.

هر دو شریک باید براساس شرایط بررسی شوند.

سن و وضعیت باروری شریک زن نیز در تعیین زمان و سرعت بررسی اهمیت دارد و در بعضی شرایط ممکن است ارزیابی زودتر از یک سال منطقی باشد.

اگر می خواهید علت های اختصاصی عامل مردانه را با جزئیات بیشتری بررسی کنید، مقاله علت ناباروری مردان را مطالعه کنید.

آیا ناباروری مردان شایع است؟

عامل مردانه بخش مهمی از موارد ناباروری زوجین را تشکیل می دهد.

این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هنوز در بعضی خانواده ها تصور می شود اگر بارداری اتفاق نیفتاده است، ابتدا باید فقط زن بررسی شود.

در حالی که ارزیابی مرد معمولا نسبت به بسیاری از بررسی های ناباروری ساده تر آغاز می شود و آزمایش مایع منی می تواند اطلاعات اولیه ارزشمندی ارائه کند.

بررسی همزمان زوج می تواند از اتلاف زمان جلوگیری کند.

آیا مشکل جنسی همان ناباروری است؟

خیر.

این یکی از مهم ترین پاسخ های این صفحه است.

برای مثال مردی ممکن است:

• نعوظ مناسب داشته باشد؛
• میل جنسی طبیعی داشته باشد؛
• انزال طبیعی داشته باشد؛

اما تعداد اسپرم او بسیار پایین باشد.

در مقابل، مرد دیگری ممکن است آزمایش اسپرم طبیعی داشته باشد اما نتواند نعوظ کافی برای رابطه ایجاد کند.

پس:

عملکرد جنسی طبیعی = تضمین باروری نیست.

و:

اختلال جنسی = الزاماً ناباروری نیست.

با این حال در برخی بیماران این دو مشکل می توانند با یک علت زمینه ای مشترک همراه باشند.

مهم ترین مشکلات جنسی در مردان

اختلالات جنسی طیف گسترده ای دارند و هر کدام مسیر تشخیص متفاوتی دارند.

اختلال نعوظ

اختلال نعوظ زمانی مطرح می شود که مرد به صورت مکرر در ایجاد یا حفظ نعوظ کافی برای فعالیت جنسی مشکل داشته باشد.

علت ها می توانند شامل:

• بیماری های عروقی
• دیابت
• فشار خون
• بیماری های عصبی
• مشکلات هورمونی
• بعضی داروها
• جراحی های لگن
• سیگار
• عوامل روان شناختی
• یا ترکیبی از عوامل جسمی و روانی

باشند.

اگر اختلال نعوظ پایدار است، بررسی علت اهمیت دارد؛ زیرا گاهی این مشکل می تواند همراه با بیماری های زمینه ای باشد.

برای بررسی اختصاصی روش های تشخیص و درمان می توانید صفحه درمان اختلال نعوظ در کرج را ببینید.

اختلال نعوظ چگونه روی باروری اثر می گذارد؟

اختلال نعوظ لزوما به معنی مشکل در تولید اسپرم نیست.

اما اگر مرد نتواند رابطه جنسی منظم و دخول مناسب داشته باشد، احتمال رسیدن اسپرم به دستگاه تناسلی زن کاهش پیدا می کند.

در چنین شرایطی باید دو مسئله جداگانه بررسی شوند:

1. علت اختلال نعوظ چیست؟
2. کیفیت اسپرم چگونه است؟

این اشتباه است که صرفا با درمان نعوظ فرض کنیم مشکل باروری نیز حل شده است.

کاهش میل جنسی در مردان

میل جنسی تحت تاثیر عوامل مختلف قرار دارد.

از جمله:

• وضعیت هورمونی
• استرس
• اضطراب
• افسردگی
• مشکلات رابطه
• بیماری های مزمن
• اختلال خواب
• بعضی داروها
• شرایط عمومی سلامت

کاهش میل جنسی ممکن است باعث کاهش دفعات رابطه شود و از این طریق شانس بارداری طبیعی را تحت تاثیر قرار دهد.

اما کاهش میل جنسی به تنهایی ناباروری را اثبات نمی کند.

زودانزالی باعث ناباروری می شود؟

زودانزالی به خودی خود معمولا به معنی ناباروری اسپرم نیست.

اگر انزال داخل واژن انجام شود، کوتاه بودن زمان رابطه الزاماً مانع بارداری نمی شود.

اما اگر انزال پیش از دخول رخ دهد و انتقال اسپرم به طور منظم امکان پذیر نباشد، می تواند احتمال بارداری طبیعی را کاهش دهد.

بنابراین باید میان:

اختلال عملکرد جنسی

و

اختلال کیفیت اسپرم

تفاوت قائل شد.

علل اصلی ناباروری در مردان

ناباروری مردانه می تواند ناشی از یک یا چند عامل باشد.

مهم ترین گروه ها عبارتند از:

• اختلال تولید اسپرم
• واریکوسل
• اختلالات هورمونی
• عوامل ژنتیکی
• انسداد مسیر انتقال اسپرم
• عفونت ها و التهاب های دستگاه تناسلی
• آسیب بیضه
• سابقه بعضی جراحی ها
• بعضی درمان های سرطان
• داروها و مواد خاص
• عوامل سبک زندگی

در بعضی مردان نیز پس از بررسی، علت مشخص و واحدی پیدا نمی شود.

مشکلات تولید اسپرم

یکی از مهم ترین دلایل ناباروری مردانه، اختلال در تعداد یا کیفیت اسپرم است.

در آزمایش مایع منی ممکن است مواردی مانند:

• تعداد پایین اسپرم
• غلظت پایین
• تحرک پایین
• شکل های طبیعی کمتر
• یا نبود اسپرم در نمونه

گزارش شوند.

اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد:

یک عدد غیرطبیعی در اسپرموگرام به تنهایی مساوی ناباروری قطعی نیست.

نتیجه باید به صورت مجموعه ای و همراه با شرایط زوج تفسیر شود.

الیگواسپرمی چیست؟

الیگوزواسپرمی به کاهش تعداد یا غلظت اسپرم نسبت به محدوده مرجع گفته می شود.

شدت کاهش اهمیت دارد و علت آن می تواند متفاوت باشد.

ممکن است عواملی مانند:

• واریکوسل
• اختلال عملکرد بیضه
• مشکلات هورمونی
• بعضی عوامل ژنتیکی
• داروها
• گرمای زیاد
• بیماری های قبلی

نقش داشته باشند.

در کاهش شدید تعداد اسپرم، بررسی تکمیلی اهمیت بیشتری پیدا می کند.

آزواسپرمی چیست؟

آزواسپرمی به حالتی گفته می شود که در نمونه مایع منی اسپرم مشاهده نمی شود.

این وضعیت را می توان به دو گروه کلی تقسیم کرد:

آزواسپرمی انسدادی

تولید اسپرم ممکن است وجود داشته باشد اما مسیر خروج آن مسدود است.

آزواسپرمی غیرانسدادی

مشکل اصلی می تواند مربوط به تولید اسپرم در بیضه باشد.

تشخیص تفاوت این دو حالت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا روش درمان و احتمال استفاده از روش های بازیابی اسپرم متفاوت است.

آزواسپرمی یک تشخیص جدی است اما به معنی آن نیست که بدون بررسی بیشتر نتیجه گیری قطعی درباره امکان فرزندآوری انجام شود.

کم تحرکی اسپرم

حرکت اسپرم یکی از پارامترهای مهم اسپرموگرام است.

اسپرم باید توانایی حرکت مناسب داشته باشد تا بتواند در مسیر دستگاه تناسلی حرکت کند.

کاهش تحرک می تواند با عوامل مختلفی مرتبط باشد، از جمله:

• واریکوسل
• استرس اکسیداتیو
• بعضی عفونت ها
• عوامل سبک زندگی
• برخی بیماری ها

اما نتیجه تحرک نیز باید همراه تعداد، حجم نمونه، مورفولوژی و سایر پارامترها تفسیر شود.

شکل اسپرم و ناباروری

مورفولوژی به شکل ظاهری اسپرم اشاره دارد.

در آزمایشگاه درصد اسپرم هایی که معیارهای مشخص شکل طبیعی را دارند ارزیابی می شود.

پایین بودن مورفولوژی به تنهایی نباید بدون توجه به سایر شاخص ها به عنوان «ناباروری قطعی» تفسیر شود.

باروری یک پدیده چندعاملی است و نتیجه اسپرموگرام نیز باید چندپارامتری ارزیابی شود.

واریکوسل و ناباروری مردان

واریکوسل به گشاد شدن غیرطبیعی وریدهای اطراف بیضه گفته می شود.

واریکوسل در همه مردان باعث ناباروری نمی شود و هر واریکوسلی نیز نیاز به جراحی ندارد.

اما در برخی مردان می تواند با:

• کاهش کیفیت اسپرم
• اختلال رشد یا عملکرد بیضه
• درد
• افزایش آسیب اکسیداتیو

همراه باشد.

تصمیم برای درمان براساس وجود واریکوسل بالینی، نتیجه آزمایش اسپرم، شرایط زوج و سایر یافته ها انجام می شود.

برای بررسی دقیق تر می توانید مقاله واریکوسل چیست و آیا باعث ناباروری می شود؟ را مطالعه کنید.

آیا هر واریکوسلی باید عمل شود؟

خیر.

وجود رگ گشادشده در سونوگرافی به تنهایی به معنی ضرورت جراحی نیست.

در مرد نابارور، عواملی مانند:

• قابل لمس بودن واریکوسل
• نتیجه اسپرموگرام
• وضعیت باروری شریک
• مدت ناباروری
• سن زوج
• شرایط بالینی

در تصمیم گیری اهمیت دارند.

برای واریکوسل تحت بالینی همراه با آزمایش اسپرم طبیعی، جراحی صرفاً با هدف افزایش باروری معمولا رویکرد روتین محسوب نمی شود.

مشکلات هورمونی و ناباروری

تولید اسپرم تحت کنترل یک سیستم هورمونی پیچیده است.

هورمون های مهم شامل:

• FSH
• LH
• تستوسترون

هستند.

اختلال در محور هیپوتالاموس، هیپوفیز و بیضه می تواند تولید اسپرم و عملکرد جنسی را تحت تاثیر قرار دهد.

علائمی مانند:

• کاهش میل جنسی
• کاهش موهای بدن
• کوچک شدن بیضه ها
• اختلال نعوظ
• کاهش تعداد شدید اسپرم

ممکن است پزشک را به بررسی هورمونی هدایت کنند.

تستوسترون پایین و ناباروری

تستوسترون برای عملکرد طبیعی جنسی و تولیدمثل اهمیت دارد.

اما یک نکته بسیار مهم برای مردانی که قصد فرزندآوری دارند این است:

مصرف تستوسترون خارجی می تواند تولید اسپرم را سرکوب کند.

بنابراین مردی که قصد بچه دار شدن دارد نباید برای افزایش انرژی، عضله سازی، میل جنسی یا درمان خودسرانه تستوسترون پایین از آمپول یا فرآورده تستوسترون بدون ارزیابی پزشکی استفاده کند.

ممکن است سطح تستوسترون خون بالا برود ولی تولید اسپرم داخل بیضه کاهش قابل توجهی پیدا کند.

استروئیدهای بدنسازی و ناباروری

استروئیدهای آنابولیک نیز می توانند محور هورمونی طبیعی بدن را سرکوب کنند.

نتیجه ممکن است شامل:

• کاهش تولید اسپرم
• کوچک شدن بیضه
• اختلال هورمونی
• کاهش باروری

باشد.

بازگشت تولید اسپرم پس از قطع این مواد در همه افراد با سرعت یکسان اتفاق نمی افتد.

اگر مردی سابقه مصرف استروئید دارد و آزمایش اسپرم او غیرطبیعی است، باید این سابقه را بدون پنهان کاری به پزشک اطلاع دهد.

عوامل ژنتیکی

در بعضی مردان، به ویژه در موارد کاهش بسیار شدید اسپرم یا آزواسپرمی، عوامل ژنتیکی می توانند نقش داشته باشند.

براساس وضعیت ممکن است بررسی هایی مانند:

• کاریوتایپ
• بررسی میکرودلیشن کروموزوم Y
• بررسی CFTR در شرایط خاص

مطرح شوند.

این آزمایش ها برای همه مردان نابارور لازم نیستند و باید هدفمند درخواست شوند.

برای توضیح بیشتر درباره این گروه از علل، صفحه ناباروری مردان و ژنتیک اطلاعات تکمیلی ارائه می کند.

انسداد مسیر اسپرم

حتی اگر بیضه اسپرم تولید کند، اسپرم باید بتواند از مسیرهای تناسلی عبور کند.

انسداد ممکن است:

• مادرزادی
• ناشی از عفونت
• پس از جراحی
• یا در قسمت های مختلف مسیر تناسلی

ایجاد شود.

در این بیماران ممکن است حجم مایع منی، معاینه، هورمون ها و سایر یافته ها سرنخ هایی درباره محل مشکل ایجاد کنند.

در شرایط منتخب از سونوگرافی یا بررسی های دیگر استفاده می شود.

عفونت و ناباروری مردان

عفونت دستگاه تناسلی مردان می تواند در بعضی شرایط روی باروری اثر بگذارد.

برای مثال التهاب اپیدیدیم یا برخی عفونت های دستگاه تناسلی می توانند با آسیب بافتی یا انسداد همراه شوند.

اما وجود هر عفونت ادراری ساده به معنی ناباروری نیست.

همچنین مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک برای «تقویت اسپرم» یا درمان ناباروری بدون اثبات عفونت منطقی نیست.

در صورت وجود ترشح مجرا، درد، تورم بیضه، سوزش یا سابقه تماس پرخطر، بررسی عفونت می تواند اهمیت بیشتری داشته باشد.

بیضه نزول نکرده و باروری

بیضه نزول نکرده یکی از عواملی است که می تواند در آینده روی عملکرد تولیدمثلی اثر بگذارد.

خطر به عواملی مانند:

• یک طرفه یا دوطرفه بودن
• محل بیضه
• زمان درمان
• وضعیت بافت بیضه

وابسته است.

مردی که سابقه بیضه نزول نکرده دارد باید این موضوع را هنگام ارزیابی ناباروری به پزشک اطلاع دهد.

ضربه و پیچ خوردگی بیضه

آسیب شدید بیضه یا سابقه پیچ خوردگی می تواند روی عملکرد بیضه اثر بگذارد.

شدت اثر به:

• میزان آسیب
• یک طرفه یا دوطرفه بودن
• سرعت درمان پیچ خوردگی
• وضعیت بیضه مقابل

وابسته است.

سابقه جراحی یا از دست دادن یک بیضه نیز باید در شرح حال باروری ثبت شود.

سرطان و درمان های سرطان

شیمی درمانی و پرتودرمانی در بعضی بیماران می توانند به تولید اسپرم آسیب بزنند.

همچنین بعضی جراحی ها ممکن است روی انزال یا مسیر تولیدمثل اثر داشته باشند.

اگر مردی قرار است درمانی دریافت کند که احتمال آسیب به باروری دارد، در شرایط مناسب باید پیش از شروع درمان درباره حفظ باروری و فریز اسپرم صحبت شود.

این موضوع به ویژه در مردان جوانی که در آینده قصد فرزندآوری دارند اهمیت دارد.

سبک زندگی و کیفیت اسپرم

سبک زندگی می تواند بخشی از سلامت باروری باشد، اما نباید آن را تنها علت تمام موارد ناباروری دانست.

عوامل قابل اصلاح ممکن است شامل:

• سیگار
• مصرف مواد
• استروئیدهای آنابولیک
• چاقی
• کم تحرکی
• تماس شغلی با بعضی مواد سمی
• گرمای مداوم و شدید بیضه
• خواب نامناسب

باشند.

اصلاح این عوامل می تواند برای سلامت عمومی و باروری مفید باشد، اما در صورت وجود واریکوسل بالینی، انسداد، آزواسپرمی یا اختلال ژنتیکی، فقط تغییر رژیم غذایی کافی نیست.

سیگار و ناباروری مردان

سیگار با افزایش استرس اکسیداتیو و تغییر بعضی پارامترهای اسپرم ارتباط دارد.

ترک سیگار علاوه بر سلامت باروری، برای سلامت قلب و عروق، ریه و عملکرد جنسی نیز اهمیت دارد.

با این حال نباید به بیمار وعده داد که صرفاً با ترک سیگار تمام انواع ناباروری برطرف می شوند.

هدف کاهش یک عامل خطر قابل اصلاح است.

چاقی و باروری

چاقی می تواند با تغییرات هورمونی و متابولیک همراه باشد و در برخی مردان با کاهش کیفیت باروری ارتباط داشته باشد.

کاهش وزن اصولی در افراد دارای اضافه وزن می تواند بخشی از برنامه سلامت باشد.

رژیم های بسیار محدودکننده، مصرف مکمل های ناشناخته یا کاهش وزن شدید نیز رویکرد مناسبی برای «افزایش فوری اسپرم» نیستند.

گرما و اسپرم

بیضه ها برای تولید طبیعی اسپرم در محیطی با دمای پایین تر از دمای مرکزی بدن قرار گرفته اند.

مواجهه مکرر و طولانی با گرمای زیاد می تواند در بعضی شرایط بر تولید اسپرم اثر بگذارد.

با این حال نباید هر کاهش تعداد اسپرم را صرفاً به حمام گرم، لپ تاپ یا لباس نسبت داد.

اگر اسپرموگرام غیرطبیعی است، ارزیابی پزشکی همچنان ضروری است.

اولین آزمایش ناباروری مردان چیست؟

یکی از مهم ترین بررسی های اولیه آنالیز مایع منی یا اسپرموگرام است.

در این آزمایش معمولاً مواردی مانند:

• حجم مایع منی
• غلظت اسپرم
• تعداد کل اسپرم
• تحرک
• تحرک پیشرونده
• مورفولوژی
• و در شرایط مناسب سایر ویژگی ها

بررسی می شوند.

برای آشنایی کامل با آماده سازی، نمونه گیری و تفسیر اولیه می توانید راهنمای آزمایش ناباروری مردان و اسپرموگرام را مطالعه کنید.

آیا یک آزمایش اسپرم برای تشخیص کافی است؟

اگر نتیجه طبیعی باشد، در بسیاری از شرایط یک نمونه می تواند اطلاعات اولیه کافی ارائه کند.

اما اگر نتیجه اولیه غیرطبیعی باشد، معمولا تکرار آزمایش اهمیت دارد.

تولید اسپرم یک فرایند پویا است و نتیجه می تواند تحت تاثیر:

• تب اخیر
• بیماری
• مدت پرهیز
• شرایط نمونه گیری
• داروها
• عوامل آزمایشگاهی

تغییر کند.

بنابراین تصمیم های مهم نباید همیشه بر اساس یک نتیجه غیرطبیعی منفرد گرفته شوند.

اعداد طبیعی آزمایش اسپرم به چه معنا هستند؟

محدوده های مرجع آزمایش اسپرم برای تفسیر استاندارد گزارش استفاده می شوند.

اما مرزهای آزمایشگاهی یک خط قطعی میان «بارور» و «نابارور» نیستند.

ممکن است مردی یکی از پارامترهایش زیر محدوده مرجع باشد و بارداری طبیعی اتفاق بیفتد.

همچنین داشتن تمام پارامترها در محدوده مرجع، بارداری را تضمین نمی کند.

بنابراین باید:

کل نتیجه + شرایط مرد + وضعیت شریک زن + مدت تلاش برای بارداری

در کنار هم بررسی شوند.

آزمایش هورمونی چه زمانی لازم است؟

برای تمام مردانی که یک سال بارداری نداشته اند الزاماً یک پنل بسیار بزرگ هورمونی لازم نیست.

در شرایطی مانند:

• آزواسپرمی
• تعداد بسیار پایین اسپرم
• کاهش میل جنسی
• علائم کمبود تستوسترون
• اختلال عملکرد بیضه
• یافته غیرطبیعی در معاینه

بررسی هورمونی اهمیت بیشتری پیدا می کند.

هورمون های مورد بررسی براساس شرایط می توانند شامل FSH، LH و تستوسترون باشند.

سونوگرافی بیضه

سونوگرافی می تواند در بعضی بیماران اطلاعات مفیدی درباره:

• ساختار بیضه
• اپیدیدیم
• توده
• بعضی تغییرات عروقی
• واریکوسل در شرایط مناسب

ارائه کند.

اما انجام سونوگرافی برای تمام مردان نابارور بدون توجه به شرح حال و معاینه الزاماً ضروری نیست.

معاینه بالینی همچنان بخش مهمی از ارزیابی است.

آزمایش DNA Fragmentation اسپرم

آسیب DNA اسپرم یا SDF در برخی شرایط می تواند اطلاعات تکمیلی ارائه کند.

اما این تست جایگزین اسپرموگرام معمول نیست و برای تمام مردان به صورت روتین لازم نیست.

ممکن است در شرایطی مانند:

• ناباروری بدون علت مشخص
• شکست برخی روش های کمک باروری
• سقط مکرر
• یا شرایط منتخب دیگر

بررسی شود.

تصمیم برای درخواست آن باید بر اساس وضعیت زوج انجام شود.

آیا شکل ظاهری مایع منی ناباروری را مشخص می کند؟

خیر.

رنگ، غلظت یا ظاهر مایع منی به تنهایی نمی تواند تعداد، تحرک، مورفولوژی یا کیفیت ژنتیکی اسپرم را مشخص کند.

حتی ممکن است مایع منی از نظر ظاهری کاملاً طبیعی باشد اما تعداد اسپرم بسیار پایین باشد.

برای ارزیابی واقعی باید آنالیز آزمایشگاهی انجام شود.

جدول علل و بررسی اولیه مشکلات جنسی و ناباروری مردان

درمان ناباروری مردان چگونه انتخاب می شود؟

درمان بر اساس علت انتخاب می شود.

هیچ قرص یا مکملی وجود ندارد که تمام انواع ناباروری مردانه را درمان کند.

ممکن است درمان شامل:

• اصلاح عوامل سبک زندگی
• درمان اختلال هورمونی مشخص
• درمان عفونت اثبات شده
• جراحی واریکوسل در بیمار مناسب
• اصلاح انسداد در شرایط منتخب
• بازیابی اسپرم
• یا استفاده از روش های کمک باروری

باشد.

برای بررسی جزئیات روش های درمان می توانید صفحه درمان ناباروری مردان در کرج را مطالعه کنید.

درمان دارویی ناباروری مردان

درمان دارویی فقط زمانی منطقی است که هدف مشخصی داشته باشد.

برای مثال اگر یک اختلال هورمونی قابل درمان تشخیص داده شود، داروی متناسب با همان مشکل ممکن است استفاده شود.

اگر عفونت باکتریایی اثبات شود، درمان عفونت مطرح است.

اما استفاده عمومی از:

• هورمون ها
• مکمل ها
• آنتی بیوتیک ها
• داروهای اصطلاحاً تقویت اسپرم

برای تمام مردان نابارور علمی نیست.

مکمل برای افزایش اسپرم

مکمل های متعددی با ترکیبات آنتی اکسیدانی برای مردان عرضه می شوند.

اما اثربخشی آنها برای افزایش شانس تولد زنده در همه انواع ناباروری یکسان و قطعی نیست.

بنابراین مکمل نباید باعث شود تشخیص بیماری هایی مانند:

• واریکوسل
• اختلال هورمونی
• آزواسپرمی
• عوامل ژنتیکی
• انسداد

به تأخیر بیفتد.

مصرف چند مکمل همزمان نیز می تواند باعث دریافت دوزهای غیرضروری بعضی مواد شود.

درمان واریکوسل برای ناباروری

واریکوسلکتومی در مردان منتخب می تواند مطرح شود.

بیماری که بیشترین احتمال سود را دارد معمولاً باید مجموعه ای از شرایط مناسب داشته باشد؛ برای مثال:

• واریکوسل بالینی
• اختلال در پارامترهای مایع منی
• ناباروری زوج
• و شرایط مناسب باروری شریک زن

وجود واریکوسل سونوگرافیک کوچک بدون یافته بالینی و با آزمایش اسپرم طبیعی به تنهایی دلیل کافی برای جراحی ناباروری نیست.

روش های کمک باروری

اگر بارداری طبیعی اتفاق نیفتد یا شرایط زوج ایجاب کند، روش های کمک باروری می توانند بررسی شوند.

IUI

اسپرم آماده شده در زمان مناسب داخل رحم قرار داده می شود.

IVF

تخمک و اسپرم در محیط آزمایشگاه برای لقاح در کنار هم قرار می گیرند.

ICSI

یک اسپرم به طور مستقیم داخل تخمک تزریق می شود.

انتخاب میان این روش ها فقط براساس تعداد اسپرم نیست و وضعیت هر دو شریک اهمیت دارد.

بازیابی اسپرم در مردان آزواسپرم

در بعضی مردانی که اسپرم در مایع منی مشاهده نمی شود، ممکن است امکان بازیابی اسپرم از اپیدیدیم یا بیضه وجود داشته باشد.

روش انتخابی به علت آزواسپرمی بستگی دارد.

در آزواسپرمی غیرانسدادی، روش های تخصصی مانند micro-TESE می توانند در بیماران منتخب مطرح شوند.

اما امکان یافتن اسپرم برای همه افراد تضمین شده نیست.

مشکلات جنسی چگونه درمان می شوند؟

درمان اختلال جنسی نیز باید علت محور باشد.

برای اختلال نعوظ ممکن است براساس شرایط از:

• اصلاح عوامل خطر
• دارو
• وکیوم
• تزریق داخل آلت
• روش های دیگر
• و در موارد منتخب پروتز

استفاده شود.

برای مشکلات انزال، کاهش میل یا سایر اختلالات نیز روش درمان متفاوت است.

بنابراین استفاده از یک درمان تبلیغاتی برای تمام مشکلات جنسی مردان رویکرد مناسبی نیست.

آیا شاک ویو برای همه اختلالات نعوظ مناسب است؟

خیر.

شاک ویو کم انرژی در برخی بیماران مبتلا به اختلال نعوظ، به ویژه برخی موارد عروقی، مورد بررسی و استفاده قرار می گیرد.

اما تمام اختلالات نعوظ منشأ عروقی ندارند.

اگر علت اصلی:

• هورمونی
• عصبی
• دارویی
• روانی
• یا آسیب شدید ساختاری

باشد، مسیر درمان ممکن است متفاوت باشد.

بنابراین عبارت «شاک ویو درمان قطعی ناتوانی جنسی» برای تمام بیماران دقیق نیست.

مسیر درست بررسی ناباروری مردان

یک مسیر منطقی را می توان به این شکل خلاصه کرد:

مرحله اول: شرح حال

بررسی مدت ناباروری، رابطه جنسی، بیماری ها، جراحی ها، داروها، مصرف دخانیات و سابقه تولیدمثل.

مرحله دوم: معاینه

بررسی بیضه ها، اپیدیدیم، مسیر اسپرم، وجود واریکوسل و ویژگی های جنسی.

مرحله سوم: اسپرموگرام

ارزیابی حجم، تعداد، تحرک و مورفولوژی.

مرحله چهارم: تکرار آزمایش در صورت نتیجه غیرطبیعی

یک نتیجه منفرد همیشه برای تصمیم نهایی کافی نیست.

مرحله پنجم: بررسی هدفمند

هورمون، ژنتیک، سونوگرافی یا تست های دیگر فقط براساس یافته های قبلی.

مرحله ششم: درمان علت

انتخاب دارو، جراحی، اصلاح سبک زندگی یا کمک باروری بر اساس تشخیص.

اشتباهات رایج درباره ناباروری مردان

اگر نعوظ دارم، پس نابارور نیستم

اشتباه است. نعوظ درباره توانایی ایجاد رابطه اطلاعات می دهد، نه تعداد و کیفیت اسپرم.

اگر مایع منی زیاد باشد، اسپرم هم زیاد است

لزومی ندارد. حجم مایع منی و تعداد اسپرم یک مفهوم نیستند.

یک آزمایش بد یعنی هرگز بچه دار نمی شوم

خیر. نتیجه باید تکرار و در کنار سایر اطلاعات تفسیر شود.

هر واریکوسل باید جراحی شود

خیر. درمان باید براساس شرایط بالینی و باروری انتخاب شود.

تستوسترون اسپرم را بیشتر می کند

تستوسترون خارجی می تواند برعکس، تولید اسپرم را سرکوب کند.

مکمل ها همه مشکلات اسپرم را درمان می کنند

خیر. درمان به علت ناباروری بستگی دارد.

مشکلات جنسی و ناباروری مردان در کرج

اگر زوج با مشکل بارداری مواجه است یا مرد همزمان علائمی مانند اختلال نعوظ، اختلال انزال، درد بیضه، واریکوسل یا تغییرات آزمایش اسپرم دارد، بهتر است بررسی به صورت مرحله ای انجام شود.

هدف این نیست که از همان ابتدا ده ها آزمایش درخواست شود.

در مرکز اورولوژی جهانشهر می توان براساس شرح حال و معاینه مشخص کرد که آیا بیمار ابتدا به:

• اسپرموگرام
• بررسی هورمونی
• سونوگرافی
• بررسی واریکوسل
• بررسی اختلال نعوظ
• یا آزمایش های تکمیلی

نیاز دارد.

برای مشاهده خدمات مرتبط می توانید صفحه مرکز سلامت و اورولوژی مردان را ببینید.

جمع بندی

مشکلات جنسی و ناباروری مردان دو موضوع مرتبط اما متفاوت هستند.

اختلال نعوظ، کاهش میل جنسی یا اختلال انزال می توانند رابطه جنسی و در نتیجه احتمال بارداری طبیعی را تحت تاثیر قرار دهند، اما وجود آنها به معنی اختلال تولید اسپرم نیست.

از طرف دیگر مردی که هیچ مشکل جنسی ندارد ممکن است به علت کاهش تعداد اسپرم، اختلال تحرک، واریکوسل، مشکلات هورمونی، عوامل ژنتیکی یا انسداد مسیر اسپرم با ناباروری مواجه باشد.

یکی از مهم ترین بررسی های اولیه مردان، آزمایش مایع منی است؛ اما اسپرموگرام به تنهایی تمام داستان باروری را مشخص نمی کند. نتیجه باید همراه با شرح حال، معاینه و شرایط هر دو شریک بررسی شود و در صورت غیرطبیعی بودن ممکن است تکرار آزمایش و بررسی های تکمیلی لازم باشد.

واریکوسل، مشکلات هورمونی، عوامل ژنتیکی، عفونت ها، آسیب بیضه و بعضی درمان ها از علل قابل بررسی هستند. مصرف تستوسترون و استروئیدهای بدنسازی نیز نکته مهمی است؛ زیرا می تواند تولید طبیعی اسپرم را سرکوب کند.

درمان باید علت محور باشد. مکمل، آنتی بیوتیک، جراحی واریکوسل یا روش کمک باروری برای همه مردان مناسب نیست.

اگر زوج پس از مدت مناسب رابطه بدون جلوگیری به بارداری نرسیده است، بررسی همزمان هر دو شریک بهترین مسیر برای جلوگیری از اتلاف زمان و انتخاب درمان هدفمند است.

سوالات متداول درباره مشکلات جنسی و ناباروری مردان

آیا اختلال نعوظ باعث ناباروری می شود؟

اختلال نعوظ لزوما تولید اسپرم را مختل نمی کند، اما اگر مانع رابطه جنسی و ورود اسپرم به دستگاه تناسلی زن شود می تواند احتمال بارداری طبیعی را کاهش دهد. کیفیت اسپرم باید جداگانه بررسی شود.

از کجا بفهمیم مرد نابارور است؟

ظاهر مایع منی یا کیفیت رابطه برای تشخیص کافی نیست. ارزیابی معمولا با شرح حال، معاینه و اسپرموگرام آغاز می شود و براساس نتیجه ممکن است بررسی های بیشتری انجام شود.

آیا یک آزمایش اسپرم غیرطبیعی یعنی ناباروری؟

خیر. هیچ پارامتر منفردی از اسپرموگرام به تنهایی مرز قطعی میان باروری و ناباروری نیست. اگر آزمایش اولیه غیرطبیعی باشد، معمولا تکرار آن و ارزیابی تخصصی اهمیت دارد.

آیا واریکوسل حتما باعث ناباروری می شود؟

خیر. بسیاری از مردان دارای واریکوسل می توانند باروری طبیعی داشته باشند. درمان بیشتر در بیماران منتخب با واریکوسل بالینی، اختلال آزمایش اسپرم و شرایط مناسب زوج مطرح می شود.

آیا تستوسترون باعث افزایش اسپرم می شود؟

خیر. تستوسترون خارجی می تواند تولید داخلی هورمون های لازم برای اسپرم سازی را سرکوب کرده و تعداد اسپرم را به شدت کاهش دهد. مردی که قصد فرزندآوری دارد نباید تستوسترون را خودسرانه مصرف کند.

برای ناباروری مردان چه آزمایش هایی لازم است؟

اسپرموگرام یکی از بررسی های اصلی است. بسته به نتیجه و معاینه ممکن است آزمایش های هورمونی، سونوگرافی، بررسی ژنتیکی یا تست های تکمیلی درخواست شوند. همه مردان به تمام این آزمایش ها نیاز ندارند.

آیا کم تحرکی اسپرم درمان می شود؟

درمان به علت بستگی دارد. واریکوسل، سبک زندگی، اختلالات زمینه ای و عوامل دیگر باید بررسی شوند. هیچ دارو یا مکمل واحدی برای تمام موارد کم تحرکی اسپرم وجود ندارد.

آیا زودانزالی باعث ناباروری می شود؟

زودانزالی به خودی خود کیفیت اسپرم را کاهش نمی دهد. اگر انزال داخل واژن انجام شود، الزاماً مانع بارداری نیست؛ اما انزال مکرر پیش از دخول می تواند انتقال اسپرم را دشوار کند.

آیا ناباروری مردان درمان قطعی دارد؟

بعضی علل قابل درمان هستند و بعضی موارد با روش های کمک باروری مدیریت می شوند. نتیجه به علت اصلی، شدت اختلال و شرایط هر دو شریک بستگی دارد و نمی توان یک درصد موفقیت یا درمان قطعی برای همه اعلام کرد.

برای ناباروری مردان چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

معمولا پس از 12 ماه رابطه منظم بدون جلوگیری و عدم بارداری، بررسی هر دو شریک توصیه می شود. در صورت سابقه مشکلات بیضه، درمان سرطان، اختلال شدید جنسی، مصرف استروئید، جراحی تناسلی یا عوامل خطر شناخته شده، ارزیابی زودتر می تواند منطقی باشد.

مرکز اورولوژی جهانشهر: لیزر پروستات، درمان زگیل تناسلی و اختلال نعوظ، واریکوسل میکروسکوپی و درمان ناتوانی جنسی، لیزر سنگ کلیه، جراحی زیبایی مردان در کرج، انجام نوار مثانه، شاک ویو نعوظ ، شاک ویو پلاک پیرونی، شاک ویو پروستات، وازکتومی سرپایی در کرج، وازکتومی در کرج، درمان ناباروری در کرج، درمان سرطان پروستات و بی اختیاری ادرار، سیستوسکوپی فلکسیبل، درمان عفونت تناسلی و ادراری، جراحی ترمیمی تناسلی، بیماری جنسی و …. در جهانشهر کرج

جهت مشاوره و انجام تمامی خدمات در مرکز اورولوژی جهانشهر مانند: لیزر پروستات، درمان زگیل تناسلی و اختلال نعوظ، واریکوسل میکروسکوپی و درمان ناتوانی جنسی، لیزر سنگ کلیه، جراحی زیبایی مردان در کرج، انجام نوار مثانه، شاک ویو نعوظ، شاک ویو پلاک پیرونی، شاک ویو پروستات، وازکتومی سرپایی در کرج، درمان ناباروری در کرج، درمان سرطان پروستات و بی اختیاری ادرار، سیستوسکوپی فلکسیبل، درمان عفونت تناسلی و ادراری، جراحی ترمیمی تناسلی، بیماری جنسی و …. در جهانشهر کرج میتوانید جهت مشاوره و درخواست نوبت خود با مشاوران ما در ارتباط باشید