ناباروری مردان می‌تواند دلایل متفاوتی داشته باشد؛ از اختلال در تولید یا حرکت اسپرم گرفته تا واریکوسل، مشکلات هورمونی، عوامل ژنتیکی، انسداد مسیر خروج اسپرم، بعضی عفونت‌ها، بیماری‌های بیضه و مصرف برخی داروها یا هورمون‌ها. در بسیاری از مردان نیز علامت واضحی وجود ندارد و مشکل زمانی مورد توجه قرار می‌گیرد که زوج پس از مدتی اقدام منظم و بدون پیشگیری به بارداری نمی‌رسند.

بنابراین علت ناباروری مردان را نمی‌توان تنها از روی یک علامت یا یک عدد در آزمایش اسپرم مشخص کرد. تشخیص معمولاً با بررسی سابقه پزشکی و باروری، معاینه و آنالیز مایع منی آغاز می‌شود و بر اساس یافته‌ها ممکن است آزمایش‌های هورمونی، سونوگرافی یا بررسی‌های ژنتیکی نیز لازم باشند.

نکته مهم این است که مشاهده یک نتیجه غیرطبیعی در آزمایش اسپرم الزاماً به معنای ناباروری قطعی نیست. شرایط نمونه‌گیری، تب یا بیماری اخیر، بعضی داروها و عوامل موقتی می‌توانند نتیجه آزمایش را تحت تأثیر قرار دهند. به همین دلیل تفسیر نتیجه باید در کنار وضعیت بالینی فرد و شرایط باروری زوج انجام شود.

ناباروری مردان چیست؟

ناباروری معمولاً زمانی مطرح می‌شود که یک زوج پس از یک دوره رابطه جنسی منظم و بدون استفاده از روش‌های پیشگیری به بارداری نرسیده باشند. با این حال، زمان شروع بررسی برای همه زوج‌ها یکسان نیست و سن و شرایط باروری همسر، سابقه بیماری‌ها و وجود عوامل خطر می‌تواند باعث شود ارزیابی زودتر توصیه شود.

عامل مردانه می‌تواند به‌تنهایی وجود داشته باشد یا هم‌زمان با یک عامل زنانه دیده شود. به همین دلیل بررسی ناباروری بهتر است به‌عنوان ارزیابی وضعیت زوج در نظر گرفته شود، نه اینکه از ابتدا مشکل فقط به یکی از دو نفر نسبت داده شود.

در مردان، مسئله ممکن است به تولید اسپرم، کیفیت اسپرم، انتقال اسپرم، عملکرد هورمونی، ساختمان دستگاه تناسلی یا عملکرد جنسی مربوط باشد.

مهم‌ترین علت‌های ناباروری مردان چیست؟

یک علت واحد برای تمام موارد ناباروری مردان وجود ندارد. گاهی یک عامل مشخص شناسایی می‌شود و گاهی چند عامل در کنار یکدیگر بر قدرت باروری تأثیر می‌گذارند.

مهم‌ترین مواردی که ممکن است در بررسی علت ناباروری مردان مورد توجه قرار گیرند عبارت‌اند از:

• کاهش تعداد اسپرم
• کاهش حرکت اسپرم
• اختلال در شکل اسپرم‌ها
• نبود اسپرم در مایع منی یا آزواسپرمی
• واریکوسل
• اختلالات هورمونی
• برخی اختلالات ژنتیکی
• بیماری یا آسیب بیضه
• انسداد مجاری انتقال اسپرم
• برخی عفونت‌ها و التهاب‌های دستگاه تناسلی
• مشکلات انزال
• برخی اختلالات عملکرد جنسی
• مصرف تستوسترون یا استروئیدهای آنابولیک
• بعضی داروها و درمان‌های پزشکی
• برخی عوامل محیطی و سبک زندگی

وجود هرکدام از این موارد نیز الزاماً به معنی ناباروری قطعی نیست و شدت اختلال و شرایط فرد اهمیت زیادی دارد.

اختلال در تعداد اسپرم

یکی از مواردی که در آزمایش مایع منی بررسی می‌شود، تعداد و غلظت اسپرم است. پایین بودن تعداد اسپرم می‌تواند احتمال رسیدن اسپرم مناسب به تخمک را کاهش دهد، اما نمی‌توان تنها با مشاهده این عدد درباره امکان بارداری تصمیم قطعی گرفت.

کاهش تعداد اسپرم ممکن است با عواملی مانند اختلال عملکرد بیضه، واریکوسل، بعضی مشکلات هورمونی، برخی عوامل ژنتیکی، مصرف بعضی داروها یا هورمون‌ها و عوامل محیطی ارتباط داشته باشد.

به همین دلیل پیدا کردن علت کم بودن اسپرم از خود عدد اهمیت بیشتری دارد.

کاهش حرکت اسپرم

اسپرم برای رسیدن به تخمک به حرکت مناسب نیاز دارد. کاهش تحرک اسپرم یا وجود درصد بالایی از اسپرم‌های بدون حرکت می‌تواند یکی از یافته‌های آزمایش مایع منی باشد.

اما کاهش حرکت اسپرم یک تشخیص نهایی نیست. پزشک باید مشخص کند آیا این تغییر پایدار است و آیا عوامل دیگری مانند تعداد اسپرم، شکل اسپرم‌ها و وضعیت بالینی فرد نیز غیرطبیعی هستند یا خیر.

در بعضی شرایط ممکن است تکرار آزمایش برای ارزیابی دقیق‌تر لازم باشد.

اختلال شکل اسپرم

مورفولوژی یا شکل ظاهری اسپرم یکی دیگر از شاخص‌های آزمایش مایع منی است. درصد بالاتر اسپرم‌هایی که معیارهای طبیعی شکل را ندارند ممکن است در کنار سایر یافته‌ها مورد توجه قرار گیرد.

با این حال، تصمیم‌گیری درباره باروری فقط بر اساس مورفولوژی صحیح نیست. تعداد، حرکت و سایر شاخص‌ها و همچنین شرایط زوج باید هم‌زمان بررسی شوند.

به همین دلیل عباراتی مانند «اسپرم ضعیف» اصطلاحات دقیقی برای تشخیص پزشکی نیستند و بهتر است مشخص شود کدام پارامتر آزمایش دچار تغییر شده است.

آزواسپرمی؛ وقتی در نمونه اسپرم مشاهده نمی‌شود

یکی از شرایط مهم در بررسی ناباروری مردان، آزواسپرمی است. در این وضعیت در بررسی آزمایشگاهی مایع منی اسپرم مشاهده نمی‌شود.

آزواسپرمی می‌تواند به دلایل مختلف ایجاد شود. به‌طور کلی ممکن است تولید اسپرم دچار مشکل باشد یا اسپرم تولید شود اما به دلیل انسداد نتواند وارد مایع منی شود. افتراق این دو وضعیت برای انتخاب ادامه بررسی و درمان اهمیت زیادی دارد.

تشخیص آزواسپرمی نباید به خوددرمانی یا مصرف خودسرانه مکمل‌ها منجر شود. بررسی هورمونی، معاینه و در برخی بیماران ارزیابی ژنتیکی یا بررسی‌های دیگر ممکن است لازم باشد.

برای توضیحات کامل‌تر درباره انواع، علل و روش‌های بررسی این وضعیت می‌توانید مقاله آزواسپرمی چیست و چگونه درمان می‌شود؟ را مطالعه کنید.

واریکوسل و ناباروری مردان چه ارتباطی دارند؟

واریکوسل به گشاد شدن غیرطبیعی سیاهرگ‌های اطراف بیضه گفته می‌شود و یکی از مواردی است که هنگام بررسی ناباروری مردان مورد توجه قرار می‌گیرد.

واریکوسل در همه مردان باعث ناباروری نمی‌شود. بسیاری از افراد مبتلا ممکن است مشکلی از نظر باروری نداشته باشند و حتی وجود واریکوسل در سونوگرافی به‌تنهایی به معنای نیاز به عمل جراحی نیست.

در مردانی که با مشکل باروری مراجعه می‌کنند، پزشک معمولاً وجود واریکوسل را در کنار مواردی مانند نتیجه آزمایش اسپرم، معاینه بیضه، مدت ناباروری و وضعیت باروری همسر ارزیابی می‌کند.

در برخی بیماران منتخب، درمان واریکوسل ممکن است با هدف کمک به بهبود بعضی پارامترهای اسپرم مطرح شود؛ اما نمی‌توان نتیجه جراحی یا وقوع بارداری را برای همه افراد تضمین کرد.

اگر بعد از بررسی تخصصی، جراحی به‌عنوان یکی از گزینه‌ها مطرح شود، می‌توانید درباره روش واریکوسل میکروسکوپی در کرج و نحوه انتخاب بیمار برای این جراحی اطلاعات بیشتری کسب کنید.

آیا هر واریکوسلی باعث ناباروری می‌شود؟

خیر. این یکی از مهم‌ترین نکاتی است که باید درباره واریکوسل و ناباروری دانست.

وجود واریکوسل لزوماً به معنای وجود مشکل در باروری نیست و همه افراد مبتلا نیز به جراحی احتیاج ندارند. تصمیم درمانی باید بر اساس مجموعه‌ای از یافته‌ها انجام شود.

مواردی مانند واریکوسل قابل لمس در معاینه، اختلال معتبر در آزمایش اسپرم، وضعیت بیضه، وجود درد و شرایط باروری زوج می‌توانند در تصمیم پزشک نقش داشته باشند.

اگر هدف شما آشنایی با تمام روش‌های پیگیری و مداخله است، راهنمای درمان واریکوسل در کرج به‌صورت اختصاصی این موضوع را بررسی کرده است.

مشکلات هورمونی و ناباروری مردان

تولید اسپرم تحت کنترل مجموعه‌ای از پیام‌های هورمونی است. اختلال در این سیستم می‌تواند در برخی مردان باعث کاهش تولید اسپرم شود.

برای مثال، اختلال در عملکرد هیپوفیز یا محور هورمونی تولیدمثل ممکن است بر تولید اسپرم و تستوسترون اثر بگذارد. کاهش میل جنسی، تغییرات بدنی، کوچک بودن بیضه یا کاهش شدید تعداد اسپرم ممکن است در بعضی بیماران پزشک را به سمت بررسی هورمونی هدایت کند.

البته آزمایش‌های هورمونی برای همه مردانی که جهت ناباروری مراجعه می‌کنند یکسان نیست. پزشک بر اساس شرح حال، معاینه و نتیجه آزمایش اسپرم مشخص می‌کند چه بررسی‌هایی ضرورت دارند.

مصرف تستوسترون و تأثیر آن بر تولید اسپرم

یکی از موضوعات مهم و گاهی نادیده گرفته‌شده، مصرف تستوسترون خارجی و برخی استروئیدهای آنابولیک است.

برخلاف تصور رایج، مصرف تستوسترون خارجی می‌تواند سیستم طبیعی تنظیم هورمون‌های تولیدمثل را مهار کرده و تولید اسپرم را کاهش دهد. به همین دلیل فردی که برای افزایش حجم عضلانی، اهداف ورزشی یا دلایل دیگر از ترکیبات هورمونی استفاده می‌کند باید این موضوع را هنگام بررسی ناباروری به پزشک اطلاع دهد.

قطع یا تغییر داروهای هورمونی نیز بهتر است خودسرانه انجام نشود و باید بر اساس شرایط بیمار و نظر پزشک باشد.

علل ژنتیکی ناباروری مردان

برخی موارد کاهش شدید تولید اسپرم یا آزواسپرمی ممکن است زمینه ژنتیکی داشته باشند. اختلالات کروموزومی و برخی تغییرات ژنتیکی می‌توانند بر عملکرد بیضه و تولید اسپرم تأثیر بگذارند.

با این حال، بررسی ژنتیکی برای همه مردان نابارور لازم نیست.

این آزمایش‌ها معمولاً در شرایط مشخص و پس از ارزیابی متخصص درخواست می‌شوند. اهمیت تشخیص علت ژنتیکی فقط به انتخاب درمان محدود نمی‌شود و در بعضی موارد می‌تواند برای تصمیم‌گیری درباره روش‌های کمک‌باروری و مشاوره ژنتیک نیز اهمیت داشته باشد.

انسداد مسیر انتقال اسپرم

ممکن است بیضه اسپرم تولید کند اما به دلیل انسداد در مسیر انتقال، اسپرم وارد مایع منی نشود.

این انسداد می‌تواند مادرزادی یا اکتسابی باشد و در بخش‌هایی مانند اپیدیدیم، مجرای وابران یا مجاری انزالی ایجاد شود. سابقه برخی جراحی‌ها، عفونت‌ها یا مشکلات مادرزادی می‌تواند در بررسی این احتمال اهمیت داشته باشد.

تشخیص انسداد نیازمند بررسی تخصصی است و صرفاً از روی ظاهر مایع منی امکان‌پذیر نیست.

آیا عفونت می‌تواند باعث ناباروری مردان شود؟

برخی عفونت‌ها یا التهاب‌های دستگاه تناسلی می‌توانند در شرایط خاص بر عملکرد بیضه یا مسیر انتقال اسپرم اثر بگذارند. با این حال، نباید هر آزمایش اسپرم غیرطبیعی را به عفونت نسبت داد.

وجود درد، تورم، علائم ادراری، ترشح یا سابقه عفونت می‌تواند پزشک را به بررسی بیشتر هدایت کند.

مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک نیز راه مناسبی برای درمان ناباروری نیست. ابتدا باید مشخص شود آیا عفونت واقعاً وجود دارد و آیا با مشکل فعلی ارتباط دارد یا خیر.

برای آشنایی بیشتر با این گروه از مشکلات می‌توانید مطلب درمان عفونت‌های تناسلی مردان را ببینید.

مشکلات جنسی و تأثیر آنها بر باروری

گاهی تولید اسپرم طبیعی است اما مشکلات مربوط به رابطه جنسی یا انزال باعث کاهش احتمال بارداری طبیعی می‌شوند.

اختلال انزال، انزال رتروگراد، برخی مشکلات عصبی و در مواردی اختلال شدید نعوظ می‌توانند در روند باروری اختلال ایجاد کنند.

در این شرایط درمان باید متناسب با علت اصلی باشد. برای مثال، اگر مشکل پایدار در ایجاد یا حفظ نعوظ وجود داشته باشد، بررسی علت و انتخاب روش مناسب درمان اختلال نعوظ در کرج می‌تواند بخشی از ارزیابی باشد.

سبک زندگی چه نقشی در کیفیت اسپرم دارد؟

سلامت عمومی بدن می‌تواند با سلامت تولیدمثل ارتباط داشته باشد. سیگار، مصرف مواد مخدر، برخی مواجهه‌های شغلی، مصرف استروئیدهای ورزشی، اضافه وزن و برخی عادات ناسالم ممکن است با کاهش کیفیت پارامترهای اسپرم همراه باشند.

اما این موضوع نباید به این نتیجه‌گیری منجر شود که تمام ناباروری‌ها با اصلاح سبک زندگی درمان می‌شوند.

اگر علت زمینه‌ای مانند واریکوسل بالینی، انسداد، اختلال هورمونی یا بیماری بیضه وجود داشته باشد، اصلاح سبک زندگی جای بررسی پزشکی را نمی‌گیرد.

هدف، حذف عوامل قابل اصلاح در کنار تشخیص علت اصلی است.

علائم ناباروری مردان چیست؟

بسیاری از مردان مبتلا به اختلال باروری هیچ علامت واضحی ندارند. در چنین شرایطی تأخیر در بارداری ممکن است اولین دلیلی باشد که فرد برای بررسی مراجعه می‌کند.

با این حال، بعضی نشانه‌ها می‌توانند احتمال وجود یک مشکل زمینه‌ای را مطرح کنند؛ از جمله:

• درد یا تورم بیضه
• احساس سنگینی در کیسه بیضه
• تفاوت محسوس اندازه بیضه‌ها
• کاهش میل جنسی
• اختلال در نعوظ یا انزال
• سابقه بیضه نزول‌نکرده
• سابقه جراحی بیضه یا کشاله ران
• سابقه ضربه شدید به بیضه
• مصرف تستوسترون یا استروئید
• سابقه شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی
• مشاهده نتیجه غیرطبیعی در آزمایش اسپرم

وجود این علائم به معنی ناباروری قطعی نیست، اما می‌تواند دلیلی برای بررسی دقیق‌تر باشد.

ناباروری مردان چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص علت معمولاً یک فرایند مرحله‌ای است و درخواست مجموعه بزرگی از آزمایش‌ها برای همه افراد ضروری نیست.

1. گرفتن شرح حال

پزشک ممکن است درباره مدت اقدام برای بارداری، بارداری‌های قبلی، بیماری‌های دوران کودکی، سابقه جراحی، ضربه، عفونت، داروها، مکمل‌ها، مصرف تستوسترون، شرایط کاری و سبک زندگی سؤال کند.

سابقه باروری همسر نیز اهمیت دارد؛ زیرا تصمیم درمانی باید شرایط هر دو نفر را در نظر بگیرد.

2. معاینه

معاینه می‌تواند شامل بررسی اندازه و قوام بیضه‌ها، اپیدیدیم، مجاری و عروق اطراف بیضه باشد. برای مثال، تشخیص واریکوسل بالینی تا حد زیادی بر معاینه متکی است و مشاهده رگ گشادشده در سونوگرافی به‌تنهایی همیشه تعیین‌کننده نیست.

3. آزمایش اسپرم

آنالیز مایع منی یکی از مهم‌ترین بررسی‌های اولیه است.

در این آزمایش معمولاً شاخص‌هایی مانند حجم نمونه، غلظت اسپرم، تعداد کل، تحرک و شکل اسپرم‌ها بررسی می‌شوند. بسته به شرایط ممکن است پارامترهای دیگری نیز گزارش شوند.

4. بررسی هورمونی

اگر تعداد اسپرم بسیار پایین باشد، اسپرم در نمونه مشاهده نشود یا نشانه‌های دیگری به نفع اختلال هورمونی وجود داشته باشد، پزشک ممکن است بررسی هورمون‌هایی مانند FSH، LH و تستوسترون را درخواست کند.

5. سونوگرافی

سونوگرافی برای تمام مردان نابارور الزامی نیست. در صورت وجود یافته‌هایی مانند درد، تورم، تفاوت اندازه بیضه، توده یا شک به برخی بیماری‌ها ممکن است از سونوگرافی استفاده شود.

6. بررسی ژنتیکی

در برخی مردان مبتلا به آزواسپرمی یا کاهش شدید تعداد اسپرم، آزمایش‌های ژنتیکی ممکن است لازم باشند. تصمیم برای انجام این آزمایش‌ها باید هدفمند باشد.

آیا یک آزمایش اسپرم غیرطبیعی یعنی مرد نابارور است؟

خیر.

این پاسخ کوتاه یکی از مهم‌ترین نکات در تفسیر آزمایش اسپرم است.

نتیجه آنالیز مایع منی ممکن است تحت تأثیر عوامل موقتی قرار گیرد. بیماری و تب اخیر، بعضی داروها، شرایط نامناسب نمونه‌گیری، ناقص بودن نمونه و رعایت نکردن دستور آزمایشگاه می‌توانند نتیجه را تغییر دهند.

علاوه بر این، قدرت باروری را نمی‌توان تنها با یک عدد مانند تعداد اسپرم تعیین کرد.

پزشک تعداد، حرکت، شکل و سایر یافته‌های آزمایش را در کنار سابقه بیمار و شرایط زوج بررسی می‌کند و در صورت لزوم ممکن است تکرار آزمایش را پیشنهاد دهد.

اصطلاحات مهم در آزمایش اسپرم چه معنایی دارند؟

در برگه آزمایش ممکن است اصطلاحاتی دیده شوند که باعث نگرانی بیمار شوند.

الیگواسپرمی: کاهش تعداد یا غلظت اسپرم.

آستنواسپرمی: کاهش تحرک اسپرم.

تراتواسپرمی: افزایش درصد اسپرم‌هایی که معیارهای طبیعی مورفولوژی را ندارند.

آزواسپرمی: مشاهده نشدن اسپرم در نمونه مایع منی پس از بررسی مناسب.

این اصطلاحات وضعیت نمونه را توصیف می‌کنند؛ اما لزوماً علت آن را مشخص نمی‌کنند.

برای مثال، کاهش تعداد اسپرم می‌تواند علل مختلفی داشته باشد. بنابراین هدف اصلی بررسی پزشکی فقط نام‌گذاری نتیجه آزمایش نیست، بلکه پیدا کردن علت احتمالی آن است.

آیا ناباروری مردان قابل درمان است؟

پاسخ به علت ناباروری مردان بستگی دارد.

برخی علت‌ها قابل اصلاح یا درمان هستند، بعضی را می‌توان مدیریت کرد و در گروه دیگری ممکن است برای دستیابی به بارداری از روش‌های کمک‌باروری استفاده شود.

گزینه‌های درمانی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• اصلاح عوامل قابل تغییر
• تغییر برخی داروها با نظر پزشک
• درمان اختلال هورمونی مشخص
• درمان عفونت اثبات‌شده
• درمان بعضی انسدادها
• جراحی واریکوسل در بیماران منتخب
• روش‌های بازیابی اسپرم در شرایط خاص
• استفاده از روش‌های کمک‌باروری در صورت نیاز

هیچ درمان واحدی برای تمام مردان وجود ندارد و مصرف یک مکمل یا داروی مشابه برای همه افراد روش دقیقی برای درمان ناباروری نیست.

آیا مکمل‌ها می‌توانند ناباروری مردان را درمان کنند؟

مکمل‌ها نباید جایگزین تشخیص علت شوند.

اگر مردی به دلیل انسداد مسیر اسپرم، اختلال هورمونی مشخص، واریکوسل نیازمند درمان یا یک بیماری زمینه‌ای دچار مشکل شده باشد، مصرف خودسرانه مکمل نمی‌تواند علت را برطرف کند.

حتی در مواردی که پزشک مکملی را پیشنهاد می‌کند، انتخاب آن باید در چارچوب شرایط فرد انجام شود.

به‌خصوص مصرف هورمون‌ها و داروهای موسوم به تقویت تستوسترون بدون ارزیابی پزشکی می‌تواند مشکل‌ساز باشد؛ زیرا بعضی از آنها ممکن است تولید طبیعی اسپرم را مهار کنند.

چه زمانی باید برای ناباروری مردان به متخصص مراجعه کرد؟

اگر زوج پس از مدت مناسب اقدام منظم و بدون پیشگیری به بارداری نرسیده‌اند، ارزیابی هر دو نفر اهمیت دارد.

در بعضی شرایط بهتر است بررسی مرد زودتر انجام شود؛ برای مثال:

• سابقه جراحی بیضه یا کشاله ران
• سابقه بیضه نزول‌نکرده
• وجود واریکوسل شناخته‌شده
• درد، تورم یا تغییر اندازه بیضه
• سابقه شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی
• اختلال انزال
• اختلال جنسی قابل توجه
• مصرف تستوسترون یا استروئید
• سابقه آسیب شدید بیضه
• نتیجه غیرطبیعی آزمایش اسپرم
• سابقه مشکلات باروری قبلی

در این شرایط منتظر ماندن بدون ارزیابی ممکن است فقط روند تشخیص را به تأخیر بیندازد.

برای بررسی ناباروری مردان از کجا شروع کنیم؟

شروع بررسی معمولاً پیچیده نیست.

اگر قبلاً آزمایش اسپرم، سونوگرافی یا آزمایش هورمونی انجام داده‌اید، مدارک قبلی را نگه دارید و هنگام مراجعه همراه خود ببرید. همچنین فهرست داروها و مکمل‌های مصرفی و اطلاعات مربوط به جراحی‌ها و بیماری‌های قبلی اهمیت دارند.

متخصص پس از مشاهده مدارک، دریافت شرح حال و معاینه مشخص می‌کند آیا نیاز به تکرار آزمایش اسپرم یا بررسی تکمیلی وجود دارد.

اگر قصد بررسی تخصصی دارید، صفحه دکتر ناباروری مردان در کرج اطلاعات بیشتری درباره روند مراجعه، بررسی آزمایش‌ها و انتخاب مسیر درمان ارائه می‌دهد.

چرا پیدا کردن علت ناباروری مهم‌تر از درمان خودسرانه است؟

عبارت‌هایی مانند «تقویت اسپرم»، «داروی افزایش اسپرم» یا «بهترین مکمل ناباروری» ممکن است جذاب باشند، اما درمان بدون تشخیص علت می‌تواند زمان ارزشمند زوج را از بین ببرد.

برای مثال، مسیر بررسی مردی که واریکوسل بالینی دارد با فردی که آزواسپرمی انسدادی دارد یکسان نیست. همچنین کاهش تولید اسپرم ناشی از مصرف تستوسترون با یک اختلال ژنتیکی یا هورمونی به روش یکسان مدیریت نمی‌شود.

بنابراین سؤال اصلی نباید فقط این باشد که «برای افزایش اسپرم چه مصرف کنم؟»؛ سؤال دقیق‌تر این است که چرا پارامترهای اسپرم تغییر کرده‌اند و آیا علت قابل درمانی وجود دارد؟

جمع‌بندی

علت ناباروری مردان می‌تواند به تولید، تعداد، حرکت یا شکل اسپرم، واریکوسل، اختلالات هورمونی، عوامل ژنتیکی، انسداد مجاری، بیماری‌های بیضه، بعضی عفونت‌ها، مشکلات انزال یا برخی داروها و عوامل سبک زندگی مربوط باشد.

از طرف دیگر، نتیجه غیرطبیعی یک آزمایش اسپرم به‌تنهایی برای تشخیص علت یا پیش‌بینی قطعی باروری کافی نیست.

ارزیابی اصولی معمولاً با شرح حال، معاینه و آزمایش مایع منی شروع می‌شود و سپس بر اساس یافته‌ها بررسی‌های تکمیلی انتخاب می‌شوند. درمان نیز باید دقیقاً متناسب با علت باشد.

اگر پس از مدتی اقدام به بارداری نتیجه‌ای حاصل نشده، آزمایش اسپرم غیرطبیعی دارید یا سابقه واریکوسل، بیماری یا جراحی بیضه و مشکلات مشابه وجود دارد، می‌توانید برای ارزیابی تخصصی به کلینیک اورولوژی در کرج مراجعه کنید و مدارک و آزمایش‌های قبلی خود را برای بررسی همراه داشته باشید.

سوالات متداول درباره علت ناباروری مردان

شایع‌ترین علت ناباروری مردان چیست؟

یک علت واحد را نمی‌توان برای تمام مردان معرفی کرد. اختلال در تولید یا کیفیت اسپرم، واریکوسل، اختلالات هورمونی، بیماری بیضه، عوامل ژنتیکی و انسداد مجاری از مواردی هستند که بر اساس شرایط فرد بررسی می‌شوند.

آیا واریکوسل باعث ناباروری می‌شود؟

واریکوسل می‌تواند در برخی مردان با اختلال در پارامترهای اسپرم و مشکل باروری همراه باشد، اما همه مردان مبتلا نابارور نیستند و همه واریکوسل‌ها نیز به جراحی نیاز ندارند. معاینه، آزمایش اسپرم و شرایط باروری زوج باید در کنار هم ارزیابی شوند.

آیا پایین بودن تعداد اسپرم یعنی مرد نابارور است؟

خیر. پایین بودن تعداد اسپرم یکی از یافته‌های آزمایش است و به‌تنهایی ناباروری قطعی را ثابت نمی‌کند. تحرک، شکل اسپرم‌ها، تعداد کل اسپرم‌های متحرک و وضعیت باروری زوج نیز اهمیت دارند.

آیا ناباروری مردان درمان می‌شود؟

درمان به علت بستگی دارد. بعضی مشکلات قابل اصلاح یا درمان هستند و در برخی شرایط ممکن است روش‌های کمک‌باروری لازم باشند. هیچ روش واحدی برای تمام انواع ناباروری مردان وجود ندارد.

از کجا بفهمیم مشکل ناباروری از مرد است؟

بررسی معمولاً با شرح حال، معاینه و آزمایش مایع منی آغاز می‌شود. اگر یافته غیرطبیعی وجود داشته باشد، پزشک بر اساس شرایط فرد بررسی‌های تکمیلی مانند آزمایش هورمونی، سونوگرافی یا آزمایش ژنتیکی را در موارد لازم درخواست می‌کند.

آیا آزمایش اسپرم باید تکرار شود؟

در بعضی افراد بله. نتیجه آزمایش می‌تواند تحت تأثیر بیماری اخیر، تب، داروها یا شرایط نمونه‌گیری قرار گیرد. در صورت غیرطبیعی بودن نتیجه، پزشک با توجه به شرایط فرد درباره ضرورت و زمان تکرار آزمایش تصمیم می‌گیرد.

آیا مصرف تستوسترون باعث ناباروری می‌شود؟

تستوسترون خارجی و برخی استروئیدهای آنابولیک می‌توانند تولید طبیعی اسپرم را کاهش دهند. اگر فرد برای بدنسازی یا دلایل پزشکی از ترکیبات هورمونی استفاده می‌کند، باید هنگام بررسی ناباروری این موضوع را به پزشک اطلاع دهد و دارو را نیز بدون نظر پزشک تغییر ندهد.

مرکز اورولوژی جهانشهر: لیزر پروستات، درمان زگیل تناسلی و اختلال نعوظ، واریکوسل میکروسکوپی و درمان ناتوانی جنسی، لیزر سنگ کلیه، جراحی زیبایی مردان در کرج، انجام نوار مثانه، شاک ویو نعوظ ، شاک ویو پلاک پیرونی، شاک ویو پروستات، وازکتومی سرپایی در کرج، وازکتومی در کرج، درمان ناباروری در کرج، درمان سرطان پروستات و بی اختیاری ادرار، سیستوسکوپی فلکسیبل، درمان عفونت تناسلی و ادراری، جراحی ترمیمی تناسلی، بیماری جنسی و …. در جهانشهر کرج

جهت مشاوره و انجام تمامی خدمات در مرکز اورولوژی جهانشهر مانند: لیزر پروستات، درمان زگیل تناسلی و اختلال نعوظ، واریکوسل میکروسکوپی و درمان ناتوانی جنسی، لیزر سنگ کلیه، جراحی زیبایی مردان در کرج، انجام نوار مثانه، شاک ویو نعوظ، شاک ویو پلاک پیرونی، شاک ویو پروستات، وازکتومی سرپایی در کرج، درمان ناباروری در کرج، درمان سرطان پروستات و بی اختیاری ادرار، سیستوسکوپی فلکسیبل، درمان عفونت تناسلی و ادراری، جراحی ترمیمی تناسلی، بیماری جنسی و …. در جهانشهر کرج میتوانید جهت مشاوره و درخواست نوبت خود با مشاوران ما در ارتباط باشید